Το Παλαιόκαστρο, γνωστό και ως Παλαιό Ναβαρίνο, βρίσκεται σε μια από τις πιο εντυπωσιακές τοποθεσίες της Μεσσηνίας. Χτισμένο ψηλά στη βραχώδη χερσόνησο του Κορυφασίου, ανάμεσα στη Βοϊδοκοιλιά και τον κόλπο του Ναβαρίνου, προσφέρει πανοραμική θέα σε ένα τοπίο όπου συνδυάζονται θάλασσα, λιμνοθάλασσα και ιστορία.
Η επίσκεψη μπορεί να συνδυαστεί με μια σύντομη και σχετικά εύκολη πεζοπορία, ενώ όσοι θέλουν να περπατήσουν περισσότερο μπορούν να συνεχίσουν προς τη Σπηλιά του Νέστορα και τη Βοϊδοκοιλιά.
Πώς θα φτάσετε
Κινούμενοι στον δρόμο από τη Μαραθόπολη προς τη Γιάλοβα, στρίβουμε δεξιά στην πινακίδα προς Χρυσή Ακτή – Διβάρι.
Συνεχίζουμε προς την παραλία και περνάμε το Camping Erodios. Στο σημείο όπου τελειώνει η άσφαλτος, ακολουθούμε τον βατό χωματόδρομο μέχρι το τέλος του. Εκεί υπάρχει ένα μικρό πλάτωμα όπου μπορούν να σταθμεύσουν λίγα αυτοκίνητα.
Από αυτό το σημείο ξεκινά το μονοπάτι που ανεβαίνει προς το Παλαιόκαστρο. Η διαδρομή είναι βατή και η ανάβαση διαρκεί περίπου 20 λεπτά, ανάλογα φυσικά με τον ρυθμό μας.
Το καλοκαίρι καλό είναι να αποφεύγουμε τις πολύ ζεστές ώρες της ημέρας, καθώς το μονοπάτι είναι εκτεθειμένο στον ήλιο. Ιδανικές ώρες είναι νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, ενώ το φθινόπωρο η διαδρομή είναι ιδιαίτερα ευχάριστη.
Την άνοιξη και το καλοκαίρι χρειάζεται η συνηθισμένη προσοχή που απαιτείται σε κάθε πετρώδες μεσογειακό μονοπάτι: κοιτάμε πού πατάμε και αποφεύγουμε να βάζουμε χέρια ανάμεσα σε πέτρες ή πυκνή βλάστηση.
Λίγα λόγια για το Παλαιόκαστρο
Το Παλαιόκαστρο δεσπόζει στη χερσόνησο του Κορυφασίου, στο βόρειο άκρο του κόλπου του Ναβαρίνου. Το μεσαιωνικό κάστρο χτίστηκε τον 13ο αιώνα, κατά τη Φραγκοκρατία, πάνω σε θέση που είχε οχυρωθεί ήδη από την αρχαιότητα. Σύμφωνα με το Χρονικό του Μορέως, η ίδρυσή του συνδέεται με τον Νικόλαο Β΄ de Saint-Omer, στα τέλη του 13ου αιώνα.
Η θέση του δεν επιλέχθηκε τυχαία. Από εδώ μπορούσε να ελεγχθεί η βόρεια είσοδος του κόλπου του Ναβαρίνου, γεγονός που έδωσε στο κάστρο μεγάλη στρατηγική σημασία. Στους αιώνες που ακολούθησαν πέρασε από διαφορετικούς κυρίαρχους, μεταξύ άλλων Ενετούς και Οθωμανούς. Μετά την κατασκευή του Νιόκαστρου στη νότια είσοδο του κόλπου τον 16ο αιώνα, η σημασία του παλιού φρουρίου άρχισε σταδιακά να μειώνεται.
Σήμερα σώζονται τμήματα των τειχών, πύργων και κτισμάτων του παλιού φρουρίου, που θυμίζουν τη μακρά ιστορία της περιοχής.
Η θέα που αξίζει την ανάβαση
Ο σημαντικότερος λόγος για να ανέβει κανείς στο Παλαιόκαστρο — πέρα από την ίδια την ιστορία του — είναι ίσως η θέση του.
Φτάνοντας στο κάστρο από την πλευρά που βλέπει προς τη Σφακτηρία, μπορούμε να συνεχίσουμε περπατώντας στο εσωτερικό του μέχρι την απέναντι πλευρά, προς τη Βοϊδοκοιλιά. Η διέλευση χρειάζεται προσοχή, καθώς η βλάστηση κατά περιόδους γίνεται πυκνή και μπορεί να κλείνει τμήματα του περάσματος.
Φτάνοντας στο τείχος της απέναντι πλευράς, η θέα αποζημιώνει για την προσπάθεια. Από ψηλά ανοίγεται ένα μοναδικό πανόραμα προς τη Βοϊδοκοιλιά, τη λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας και την ευρύτερη περιοχή, ενώ από την άλλη πλευρά απλώνονται ο κόλπος του Ναβαρίνου και η Σφακτηρία.
Το Παλαιόκαστρο βρίσκεται ουσιαστικά στο σημείο όπου συναντώνται μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά τοπία της δυτικής Μεσσηνίας.
Εδώ, περισσότερο από τις λέξεις, αξίζει να αφήσουμε τις φωτογραφίες να μιλήσουν.
Προς τη Σπηλιά του Νέστορα και τη Βοϊδοκοιλιά
Από το σημείο θέας προς τη Βοϊδοκοιλιά έχουμε δύο επιλογές.
Μπορούμε να επιστρέψουμε μέσα από το κάστρο και να ακολουθήσουμε το ίδιο μονοπάτι της ανάβασης μέχρι το σημείο όπου αφήσαμε το αυτοκίνητο.
Όσοι όμως θέλουν να συνεχίσουν την πεζοπορία μπορούν να κατηφορίσουν από την πλευρά της Βοϊδοκοιλιάς προς τη Σπηλιά του Νέστορα και από εκεί να συνεχίσουν μέχρι την παραλία.
Σε αυτό το σημείο η διαδρομή είναι σαφώς πιο απαιτητική από το μονοπάτι της ανάβασης προς το Παλαιόκαστρο. Το μονοπάτι έχει έντονη κατηφορική κλίση και χρειάζεται προσοχή, ιδιαίτερα στα πιο απότομα σημεία.
Η διαδρομή περνά από τη Σπηλιά του Νέστορα και καταλήγει στη Βοϊδοκοιλιά, μετατρέποντας την επίσκεψη στο Παλαιόκαστρο σε μια μικρή πεζοπορική εξόρμηση που συνδυάζει ιστορία, φύση και μερικές από τις ωραιότερες εικόνες της Μεσσηνίας.
Και αν ο καιρός το επιτρέπει, η καλύτερη κατάληξη είναι προφανής: μια βουτιά στη Βοϊδοκοιλιά.